МЕНИНГОКОКК ИНФЕКЦИЯСИНИНГ ПРОФИЛАКТИКАСИ ЭМЛАШ МАСАЛАЛАРИ

Авторы

  • Худайкулова Г.К., Муминова М.Т., Ахмеров И.Э., Турғунбаева С.Ш., Дилшодова М.Д. Author

Аннотация

Марказий Осиё ва Ўзбекистон шароитида ҳам менингококк инфекцияси тез оғирлашувчи ва юқори хатарли инфекциялар қаторига киради. Маҳаллий кузатувлар касалликнинг клиник-эпидемиологик хусусиятларини доимий мониторинг қилиш, болалар контингентида эрта ташхис ва профилактика чораларини кучайтириш зарурлигини кўрсатади. Бирламчи тиббий бўғин шифокорларининг ҳушёрлиги спорадик ҳолатлар даврида пасайиб кетиши мумкин; бу эса ташхис кечикишига, салбий оқибатлар хавфининг ортишига ва айрим ҳолатларда касаллик бошланишидан 24-48 соат ичида ўлим рўй беришига сабаб бўлади. Шунинг учун менингококк инфекциясини имкони борича эрта аниқлаш жуда муҳим [25, 26]

Шифохонагача бўлган босқичда клиник ташхис кўп жиҳатдан биринчи бўғин шифокорининг тажрибаси ва билимларига боғлиқ. Амалиётда эътибор, одатда, касалликнинг классик белгиларига, хусусан геморрагик тошмага қаратилади. Бироқ тадқиқотлар шуни кўрсатадики, геморрагик тошма, менингеал белгилар ва онг бузилиши каби классик симптомлар касаллик бошланишидан 13-22 соат ўтгач ривожланиши, дастлабки 4-6 соатда эса белгилар хос бўлмаган ва вирусли инфекцияларни эслатувчи кўринишда бўлиши мумкин. Шу тариқа, менингококк инфекциясини ўрганиш бўйича катта тажриба тўпланганига қарамасдан, диагностика хатоларини камайтириш, эрта даволашни таъминлаш ва касаллик оқибатларини яхшилаш масалалари ҳануз долзарб бўлиб қолмоқда [23, 24]

Библиографические ссылки

1. Alderson MR, Regan K, Martellet L, et al. Development of MenFive®, an affordable pentavalent meningococcal conjugate vaccine (ACYWX) for Africa and beyond. Hum Vaccin Immunother. 2025;21(1):2559506. doi:10.1080/21645515.2025.2559506

2. Bosetti P, Peckeu-Abboud L, Andrianasolo RM, et al. Modelling the impact of a quadrivalent ACWY meningococcal vaccination and vaccination targeting serogroup B in France. Vaccine. 2025;67:127871. doi:10.1016/j.vaccine.2025.127871

3. Burman C, Alderfer J, Snow VT. A review of the immunogenicity, safety and current recommendations for the meningococcal serogroup B vaccine, MenB-FHbp. J Clin Pharm Ther. 2020;45(2):270-281. doi:10.1111/jcpt.13083

4. Daraghma R, Sapra A. Meningococcal Vaccine. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; June 21, 2023.

5. Dinleyici EC, Ciftci E, Somer A, Yilmaz D, Tezer H. A new quadrivalent meningococcal tetanus toxoid conjugate vaccine: Menquadfi® (MENACWY-TT). Hum Vaccin Immunother. 2025;21(1):2516949. doi:10.1080/21645515.2025.2516949

6. Fergie J, Howard A, Huang L, Srivastava A. Implementation Experience With Meningococcal Serogroup B Vaccines in the United States: Impact of a Nonroutine Recommendation. Pediatr Infect Dis J. 2021;40(3):269-275. doi:10.1097/INF.0000000000003033

7. Gonzalez Tome M, Gonzalez-Quevedo R, Escudeiro Dos Santos M, Dornbusch HJ, Straus S, Cooke E. Meningococcal B Vaccines as a Paradigm of Safe and Effective Vaccines for Children. Vaccines (Basel). 2025;13(7):770. Published 2025 Jul 21. doi:10.3390/vaccines13070770

8. Halsey ES, Angelo KM, Barnett ED, et al., eds. CDC Yellow Book, 2026 edition: Health Information for International Travel. Atlanta (GA): Centers for Disease Control and Prevention (US); 2025.

9. Herrera-Restrepo O, Multani JK, Zhou Z, et al. Meningococcal B vaccine co-administration in older adolescents and young adults and potential missed opportunities for vaccination in the United States: a retrospective claims database analysis. Curr Med Res Opin. 2025;41(6):1121-1133. doi:10.1080/03007995.2025.2522806

10. Huang L, Goren A, Lee LK, Li VW, Dempsey A, Srivastava A. Disparities in healthcare providers' interpretations and implementations of ACIP's meningococcal vaccine recommendations. Hum Vaccin Immunother. 2020;16(4):933-944. doi:10.1080/21645515.2019.1682845

11. Lucidarme J, Deghmane AE, Sharma S, et al. Umrah- and travel-associated meningococcal disease due to multiple serogroup W ST-11 sub-strains pre-Hajj 2024. J Infect. 2025;91(4):106558. doi:10.1016/j.jinf.2025.106558

12. Luo W, Arkwright PD, Borrow R. Antibody persistence following meningococcal ACWY conjugate vaccine licensed in the European Union by age group and vaccine. Expert Rev Vaccines. 2020;19(8):745-754. doi:10.1080/14760584.2020.1800460

13. Martinon-Torres F, Lamberth E, Natalini Martinez S, et al. Safety, tolerability, and immunogenicity of pentavalent meningococcal MenABCWY vaccine in healthy infants: A phase 2b randomized clinical trial. Hum Vaccin Immunother. 2025;21(1):2463194. doi:10.1080/21645515.2025.2463194

14. Martinón-Torres F, Serra L, Safadi MAP. Protecting the most vulnerable age group: a review of MenACWY-TT immunogenicity and safety in infants. Expert Rev Vaccines. 2020;19(4):313-325. doi:10.1080/14760584.2020.1745070

15. Mathur G, Domachowske JB, Graña MG, et al. Need for Invasive Meningococcal Disease Prevention Through Vaccination for Young Children in the Americas. Vaccines (Basel). 2025;13(9):974. Published 2025 Sep 13. doi:10.3390/vaccines13090974.

16. Otten T, Knol M, Montessori LM, de Boer P, Steens A. Clinical impact and cost-effectiveness of vaccinating infants and adolescents against invasive meningococcal B disease in the Netherlands. BMC Med. 2026;24(1):162. Published 2026 Feb 10. doi:10.1186/s12916-026-04651-z

17. Park H, Kim KR, Kim DR, et al. Antibody Responses to Meningococcal Vaccine in Hematopoietic Cell Transplant Recipients with Veno-Occlusive Disease Treated with Eculizumab. Infect Chemother. 2025;57(2):310-315. doi:10.3947/ic.2025.0030

18. Pereira PLG, Rodrigues GJC, Ferraz ML, Souza MD, da Silva TPR, Matozinhos FP. Spatial analysis of meningococcal c vaccination coverage in children in BRAZIL between 2012 and 2024. BMC Pediatr. 2025;26(1):38. Published 2025 Dec 7. doi:10.1186/s12887-025-06305-0

19. Peterson J, Galarza K, Bchir S, Zocchetti C, Bertrand-Gerentes I, Zambrano B. Quadrivalent meningococcal tetanus toxoid-conjugate booster vaccination in children aged 10-12 years: phase III randomized trial complementary analysis of immune persistence 3-6 years after priming. Pediatr Res. 2025;97(6):1800-1802. doi:10.1038/s41390-024-03760-w

20. Ruiz Garcia Y, Abitbol V, Pellegrini M, Bekkat-Berkani R, Soumahoro L. A Decade of Fighting Invasive Meningococcal Disease: A Narrative Review of Clinical and Real-World Experience with the MenACWY-CRM Conjugate Vaccine. Infect Dis Ther. 2022;11(2):639-655. doi:10.1007/s40121-021-00519-2

21. Schley K, Janßen S, Sullivan SM, Tichy E, Findlow J. Public health impact and cost-effectiveness of introducing MenACWY vaccination strategies in Germany. BMC Public Health. 2025;25(1):1653. Published 2025 May 5. doi:10.1186/s12889-025-21491-3

22. Shaw D, Torreblanca RA, Amin-Chowdhury Z, et al. The importance of microbiology reference laboratories and adequate funding for infectious disease surveillance. Lancet Digit Health. 2025;7(4):e275-e281. doi:10.1016/S2589-7500(24)00241-3

23. The Nguyen PN, Hung NT, Mathur G, Pinto TJP, Minh NHL. Review of the epidemiology, diagnosis and management of invasive meningococcal disease in Vietnam. Hum Vaccin Immunother. 2023;19(1):2172922. doi:10.1080/21645515.2023.2172922.

24. Zhang Q, Zhou J, Li M, et al. Epidemiological and Clinical Features of Meningococcal Meningitis in Infants - China, 2006-2023. China CDC Wkly. 2025;7(17):568-573. doi:10.46234/ccdcw2025.095

25. Бабаева М. К., Кожокару З. Л., Рябчик И. А. Эпидемиологическая ситуация по менингококковой инфекции в Российской Федерации //Вестник науки. - 2023. - Т. 1. - №. 6 (63). - С. 1284-1297.

26. Извекова И. Я. и др. Менингококковая инфекция в г. Новосибирске: изменение эпидемиологии и проблемы профилактики //Эпидемиология и вакцинопрофилактика. - 2021. - Т. 20. - №. 3. - С. 60-75.

27. Костинов М. П., Полибин Р. В. Новая возможность долгосрочной защиты от менингококковой инфекции-фокус на вакцинацию подростков //Эпидемиология и вакцинопрофилактика. - 2025. - Т. 24. - №. 4. - С. 86-94.

28. Светличная С. В., Елагина Л. А., Попович Л. Д. Оценка потенциального экономического эффекта при расширении профилактики менингококковой инфекции у детей на основе реальных эпидемиологических данных //Реальная клиническая практика: данные и доказательства. - 2023. - Т. 3. - №. 2. - С. 31-41.

29. Фельдблюм И. В. и др. Иммунологическая эффективность и безопасность вакцины для профилактики менингококковой инфекции серогрупп A, C, Y, W, X при иммунизации взрослых (результаты клинических исследований) //Эпидемиология и вакцинопрофилактика. - 2025. - Т. 24. - №. 3. - С. 25-34.

Опубликован

2026-04-20

Выпуск

Раздел

Articles

Как цитировать

МЕНИНГОКОКК ИНФЕКЦИЯСИНИНГ ПРОФИЛАКТИКАСИ ЭМЛАШ МАСАЛАЛАРИ. (2026). Journal of Multidisciplinary Education, Science and Technology, 1(2), 3-15. https://universaljournalnews.uz/index.php/mest/article/view/15